جمعه 3 آذر 1396

قلمرو تخصصی و حرفه ای روان سنجی

 

داوطلبان دریافت پروانه روان سنجی باید از دانش و مهارت های زیر برخوردار باشند:

 

  • اجرا، نمره گذاری و تفسیر انواع آزمون های هوش، استعداد، شخصیت و دیگر آزمون های روان شناختی از نوع آزمون های عینی (آزمون هایی که قبلا اعلام شده است).
  • آشنایی و داشتن مهارت در اصول و فنون مرتبط با ساختن و مطالعه ویژگی های روان سنجی (روایی و اعتبار)، تنظیم جداول نرم یا هنجار با توجه به فرهنگ ایران
  • شناخت آزمون های روا و معتبر که در جامعه و فرهنگ ایرانی توسط موسسات مورد تایید سازمان نظام روان-شناسی و مشاوره هنجاریابی شده است.
  • رعایت اصول اخلاقی مرتبط با فعالیت های روان شناسی و مشاوره و روان سنجی
  • رعایت تعرفه اجرا و تفسیر آزمون که توسط سازمان اعلام می شود.
  • اجتناب از اجرای نابجا و غیرضروری آزمون در مورد مراجعان
  • آشنایی کلی با انواع آزمون های فرافکنی

 

شرح وظایف دارندگان پروانه اشتغال از کمیسیون روان سنجی

 

الف- ساخت، استانداردسازی و هنجاریابی انواع آزمون های عینی در حوزه های زیر:

  • آزمون پیشرفت تحصیلی مرتبط با هدف های آموزشی دروس پایه های مختلف تحصیلی (ابتدایی، متوسطه)
  • ساخت و انطباق آزمون ها هوش و توانایی های ذهنی برای کودکان سنین مختلف در سطح ملی و منطقه ای
  • انواع آزمون های استعداد برای سنین مختلف
  • انواع آزمون های شخصیتی
  • انواع آزمون های سنجش رغبت و علایق تحصیلی و شغلی
  • انواع پرسشنامه های روان شناختی مانند رضایت شغلی، فرسودگی شغلی، رضایت زناشویی و ....
  • انواع آزمون های تشخیصی و بالینی مانند آزمون های تشخیص اضطراب، افسردگی، وسواس فکری عملی (OCD) و ..
  • انواع آزمون های کنش های اجرایی مانند استروپ، بندرگشتالت، ویسکانسین و ...

 

ب- اجرا، نمره گذاری و تفسیر انواع آزمون های عینی در حوزه های مختلف:

  • رعایت دستورالعمل اجرایی آزمون های مختلف ذکر شده در بند الف در فرایند اجرا
  • توانایی تفسیر، تشخیص اولیه و گزارش نویسی نتایج آزمون های ذکر شده در بند الف با توجه به منبع ارجاع

 

پ- اجرا، نمره گذاری و تفسیر آزمون های فرافکنی مانند رورشاخ، TAT، CAT، ساکس و راتر، نقاشی های کودکان به شرطی که کارگاه هاو دوره های آموزشی مورد تایید کمیسیون مربوط و سازمان نظام روان شناسی و مشاوره را گذرانده باشد.

 

ت- انجام پژوهش در ارتباط با مسایل روان سنجی و کاربرد آزمون های روان شناختی در حوزه های مختلف روان شناسی

 

ث- رعایت اصول و موازین اخلاق حرفه ای در انجام کلیه فعالیت ها و وظایف مذکور در بالا

ج- اجتناب از هرگونه فعالیت ها و مداخله های درمانی و دیگر فعالیت های نامرتبط با رشته تخصصی و وظایف فوق الذکر

 

انواع تست ها و پرسشنامه های عینی روان شناختی:

 

الف- تست های شناختی

  • WPPSI, WISC- WAIS
  • تست های جدید استنفورد ـ بینه
  • تست حافظه وکسلر
  • انواع مقیاس های هوشی کتل
  • مقیاس رفتار انطباقی واینلند
  • تست OTIS LENNON
  • تست بندر گشتالت
  • تست روانی ـ زبانی ایلینویز ITPA
  • تست اسلوسن SLOSSON
  • Key - Math Diagnostic Test
  • تست DAT

 

ب- تست های شخصیت

  • سنخ نمای Myers - Briggs
  • MMPI- A , MMPI
  • CPI
  • 16PF
  • MCMI
  • پرسشنامه شخصیتی آیزنگ
  • پرسشنامه شخصیتی آیزنگ نوجوانان
  • NEO

 

ت- سایر تست ها

  • افسردگی بک
  • اضطراب بک
  • ناامیدی بک
  • اندیشه پروازهای خودکشی بک
  • هوش هیجانی بار ـ آن
  • هوش هیجانی شیفر
  • آزمون شادکامی آکسفورد
  • آزمون اضطراب کتل

 

پ- تست های علایق شغلی و تحصیلی

  • تست استرانگ ـ کیمبل
  • رغبت سنج شغلی کودر
  • رغبت های شغلی و تحصیلی جان هالند

 

انواع آزمون¬های فرافکنی:

  • آزمون اندریافت موضوع T.A.T
  • آزمون اندریافت کودکان C.A.T
  • آزمون رورشاخ
  • آزمون بندرگشتالت (تفسیرآزمون بر اساس شاخص¬های عاطفی)
  • آزمون ترسیم آدمک (DAP) Draw A Person – مک اور
  • آزمون ترسیم خانواده
  • آزمون¬های نیمه فرافکن (ساکس و لوی ـ راتر)
  • آزمون خانه ـ درخت ـ شخص
  • آزمون دست

دانش آموخته ارشد روان سنجی باید در زمینه روش های آماری، نظریه کلاسیک آزمون (CTT) و نظریه پاسخ سوال (IRT) دانش لازم را کسب کند و توانایی کاربرد آن را در ساخت و هنجاریابی آزمون دارا باشد.

 

الف- روش آماری

  • شاخص های گرایش به مرکز
  • شاخص های پراکندگی
  • توزیع طبیعی
  • همبستگی
  • رگرسیون ساده و چندگانه
  • تحلیل عاملی

 

ب- نظریه کلاسیک آزمون

  • مفروض های نظریه کلاسیک
  • پایایی
  • روش های برآورد پایایی
  • خطای معیار اندازه گیری
  • روایی
  • انواع روایی
  • خطای معیار برآورد
  • ساخت آزمون
  • شاخص های دشواری و قدرت تشخیص سوال
  • انتخاب سوال با استفاده از پایایی و روایی سوال
  • تبدیل نمره های آزمون
  • نمره های معیار و معیار شده
  • هم ترازسازی
  • نظریه تعمیم پذیری

 

ج- نظریه پاسخ سوال IRT

  • مفروضه های IRT
  • منحنی ویژگی سوال ICC
  • مدل های IRT
  • برآورد پارامترهای سوال
  • برآورد پارامتر توانایی
  • تابع آگاهی
  • کنش افتراقی سوال DIF
  • سنجش انطباقی رایانه ای CAT